משה לעמסטער
אין אַ טאָג דערצײלט איר סוד מאַריִע
דער חבֿרטע, מיט װעלכער זי איז געװאַקסן,
און יענע האָט מײַן קלײנעם געליִען
בלױז אױף אַ פּרוּװ, אױף עטלעכע אַקטן…
כּמעט אַלע מענער פֿון אוקראַיִנישן דאָרף
האָבן געלטער פֿאַרדינט אין קאַנטן פֿרעמדע,
דאָך זײערע װײַבער פֿול מיט גלוסטיקער דאָרשט
פֿלעגן בײַ נאַכט אױף זיך רײַסן די העמדער.
און דאָ אַזאַ נס — מײַן פֿרײלעכער קלײנער.
מע דאַרף שוין אויף זיך ניט רײַסן דאָס העמד,
אים גיט מען איבער, װי אַ ווערטפֿולע כּלי,
פּאַמעלעך, געהיט — פֿון הענט אין די הענט.
ער האָט באַאַרבעט די דאָרשטיקע װײַבער
אין פֿעלד, אין גאָרטן, אין בעט, אױפֿן דיל,
אױך אױף אַ בױם צװישן בלעטער און צװײַגן,
כּמעט יעדע פֿרױ האָט מיט אים זיך געשפּילט.
אױך אין דעם דאָרף געװױנט האָט אַ װײַבל
אין סעקס אַ געריבענע, זײער אַ געניטע —
זי פֿלעג אַ מאָל אין אַ שטעטלשן הײַזל
פֿאַרקױפֿן איר לײַב און איר ליבע די ײִדן.
ס’האָט זיך בײַ נאַכט געהערט פֿון איר כאַטע,
װען דאָרט איז די ליכט געװאָרן פֿאַרלאָשן:
Работай, работай, жид пархатый”
“А то на сьедение собакам брошу
[„אַרבעט, זשיד פּאַרכאַטע, אַניט
כ’װאַרף דיך אַרױס גלײַך צו הינט…‟]
מײַן קלײנער איז קלוגער געװאָרן דערװײַלע,
אין די אָפּרו־שעהן אין העלע פֿאַרנאַכטן,
װען זײַן קעפּל איז ניט געװען אין די װײַבער,
פֿלעג ער פֿילאָסאָפֿיש זײַן לעבן באַטראַכטן:
— אַזױ עס פֿירט זיך אױף דער ערד
פֿון אָנהײב אָן, פֿון אָדם־הראשון
אױב דו שטײסט איז האָסטו אַ װערט,
אױב דו ליגסט — ביסטו גלאַט אַ פּישער.
אין װײַנגאָרטן פֿלעג ער קלערן:
— אױף אַלץ איז דאָ אַ צײַט:
אַ צײַט צו ליגן, אַ צײַט צו שטײן,
אַ צײַט צו זײַן קלײן און צו זײַן גרױס,
אַ צײַט צו פּישן אונטער אַ ביימל,
אַ צײַט צו אַרײַן און אַ צײַט צו אַרױס…
אין גאָרטן האָט ער אַ געזעץ געעפֿנט,
ווען אויף זײַן קעפּל איז געפֿאַלן אַן עפּל:
— די ערד ציט צו אַ יעדער קערפּער,
פּונקט װי מיך דאָס װײַבעריש קרעפּל!..
מע האָט אים פֿאַרװאַנדלט אין אַ סעקסועלן־קנעכט —
װוּ איז ער אַצינד? ער שטײט נאָך, צי ליגט?
ס’האָט זיך געהערט אין די אוקראַיִנישע נעכט
װי עס פֿליט צו די הימלען זײַן ביטערע ליד:
„איך קוק אױפֿן הימל, געדאַנקען מיך בריִען
פֿאַר װאָס װי אַן אָדלער, קאָן איך ניט פֿליִען?
פֿאַר װאָס זשע, מײַן גאָט, בין איך ניט קײן פֿױגל,
די ערד כ’װאָלט פֿאַרלאָזט און צום הימל געפֿלױגן…‟
מ’האָט צו מאַריִען מײַן קלײנעם געבראַכט —
זי קאָן ניט איר העטמאַנען דערקענען,
געװײנט איבער אים פֿון פֿאַרטאָג ביז פֿאַרנאַכט —
ניט געװען אין די הענט װעמען צו נעמען.
זי האָט מײַן קלײנעם באַרײניקט, באַװאַשן
געלייגט אים אין שקעטל, אין אַמאָליקן בעטל:
— רו זיך אָפּ, פֿון די געשלעכטלעכע שלאַכטן —
און טוט אים אַ קוש אין פֿאַרװעלקנטן קעפּל.
באַלד קומט איר מאַן פֿון אַ חבֿר אַן אַלטן
שיכּור, װי תּמיד, זײער בײז און אין כּעס
כאַפּט ער די האַק און צו מאַריִען מיט גװאַלדן:
Что за хуй тут завёлся у нас?
װאָס פֿאַר אַ פּאָץ האָט בײַ אונדז זיך פֿאַרפֿירט?‟
ער פֿאָכט מיט דער האַק אַהין און אַהער
מאַריִע בײַם שקעטל קװיטשעט און אָכקעט:
— הרגע מיך װאַסילי, צו ערשט —
גיט ער אַ טראַסק — ווערט דאָס שקעטל צעבראָכן.
זי טוט אים אַ שטופּ, װאַסילי נאָך איר…
מײַן קלײנער איז גיך אַרױס פֿונעם שקעטל
אָט איז ער אין פֿירהױז, פֿון יענער זײַט טיר,
אָט װערט ער פֿאַרשװוּנדן, ניטאָ שױן אין דערפֿל…
*
אַדורך שוין די צײַטן פֿון זיסע עבֿירות
דאָס דאָרף אױף מײַן אָדלער װאַרט אַלץ און װאַכט,
אין די פֿענצטער־אױגן שטייען װײַבער װי טרערן…
שטיל איז הײַנט דאָרט די אוקראַיִנישע נאַכט.
סוף