אַ ייִדישער ראָמאַן (המשך)

                                  יעווגעני קיסין

 טײל 2

קאַפּיטל ג

3

בעת מישע נאָך דער טרעפֿונג מיט זײַן לערער האָט געלייענט ביז שפּעט אין דער נאַכט אַרײַן נײגאַוזס און כענטאָװאַס ביכער מיט גאָר אַנדערע אױגן, װי פֿריִער, איז קאַטיע אין לענינגראַד לאַנג געלעגן אין בעט, טראַכטנדיק װעגן פֿאַרשײדענע זאַכן…

פֿאַר דעם האָט זי פֿאַרבראַכט דעם גאַנצן טאָג מיט די עלטערן, אַפֿילו נישט אָנגעקלונגען אירע אַלטע חבֿרטעס. זײ זײַנען געזעסן זאַלבע דריט אָט אין קיך, אָט אינעם גאַסטצימער, װאָס איז אױך געװען ווי אַ שלאָפֿצימער פֿאַר די עלטערן, און, װי תּמיד, האָבן זיי נישט געקאָנט זיך ביז זאַט אָנרײדן; בפֿרט האָט קאַטיע געהאַט אַ סך צו דערצײלן. עטלעכע מינוט נאָך דעם, װי אַלע זײַנען זיך סוף–כּל–סוף פֿונאַנדערגעגאַנגען, האָט קאַטיע פּלוצעם דערהערט אַ לײַכטן קלאַפּ אין דער טיר פֿון איר צימער.
  
— יאָ? — האָט זי זיך אָפּגערופֿן.
  
— קאַטענקע, צי מעג איך אַרײַנגײן צו דיר אױף אַ מינוטקעלע? — דאָס איז געװען דעם טאַטנס קול. 
  
— יאָ, אַװדאי!

קאַטיע האָט אָנגעצונדן דעם לאָמפּ אױפֿן נאַכט–טישל. דער טאַטע איז אַרײַנגעגאַנגען אינעם צימער, שוין אָנגעטאָן אין אַ לײַכט שטוב–העמד ,פֿאַרשפּיליעט בלױז אױף אײן קנעפּל, פּיזשאַמע און די באָרוועסע פֿיס אַרײַנגעשטעקט אין די שטעקשיך.

— װאָס איז געשען, טאַטע?
  
— גאָרנישט, קאַטענקע, גאָרנישט איז ניט געשען, איך האָב פּשוט געװאָלט דיר עפּעס זאָגן… אַן עצה געבן…

ער האָט זיך צוגעזעצט אױפֿן עק פֿון קאַטיעס בעט, װאָס האָט אַ לײַכטן סקריפּ געטאָן. צום סקריפּען פֿון איר „יוגנט–בעט‟ האָט קאַטיע אַצינד געמוזט זיך צוגעוווינען יעדעס מאָל פֿון איר קומען צו פֿאָרן צו די עלטערן.

— טעכטערל, טײַערס… איך פֿאַרשטײ, װי שװער, װי פּריקרע דאָס איז פֿאַר דיר, — נאָר צוליב מישען זאָלסטו פּרוּװן אײַנלאַדיען די באַציִונגען מיט זײַן מוטער.

קאַטיע איז אונטערגעשפּרונגען אױפֿן געלעגער. ס׳האָט זיך אַרױסגעריסן פֿון איר אַ הילכיק־פֿאַרחידושטער קלאַנג, און זיך תּיכּף איבערגעריסן… נאָך נישט באַנומען עס מיטן שׂכל, האָט זי דערפֿילט, פֿאַר װאָס דער טאַטע ריידט אַזױ.

— דו האָסט דאָך ליב מישען? איז אָט, דו קאָנסט זיך נישט פֿאָרשטעלן, װיפֿל יסורים עס פֿאַרשאַפֿט אים, — נאָר איך װי אַ מאַנצביל װײס דאָס זײער גוט.

דער טאַטע האָט פֿילבאַדײַטנדיק אַ קוק געטאָן אױף קאַטיען. בטבֿע איז ער געװען אַ טעמפּעראַמענטפֿולער מענטש, און װען ער האָט געװאָלט איבערצײַגן עמעצן, פֿלעגט ער תּמיד רײדן זײער היציק און עקשנותדיק, צו מאָל אַפֿילו אָן אַ מאָס, אַז עס פֿלעגט דענערװירן אי קאַטיען, אי די מאַמע, אי אַנדערע מענטשן. דאָס מאָל אָבער האָט ער גערעדט שטיל, רויִק און װאָגיק, װי אַ קלוגער רבי. 

— איז האָב רחמנות אױף מישען, אױב דו האָסט אים ליב. יאָ, זײַן מוטער איז ניט–גערעכט; יאָ, זי איז געװען אומיושרדיק אין באַצוג צו דיר — נײַערט דעם ערשטן טראָט זאָל מאַכן דער, װער איז ייִנגער. גיב אַ טראַכט, טעכטערל: איך װעל דיר דאָך קײן שלעכטס נישט ראָטן…

נאָך דעם האָט קאַטיע זיך דערמאָנט נישט בלױז אין די אײנצלהײטן פֿון איר לעבן מיט דער שװיגער, נאָר אױך עפּעס נאָך… זי האָט תּמיד פֿײַנט געהאַט איר באָבע פֿונעם טאַטנס צד. אַצינד, נאָך דעם טאַטנס װערטער, האָט זי דאָס ערשטע מאָל אין לעבן אַ טראַכט געטאָן: אפֿשר איז דאָס געװען דער מאַמעס װירקונג? לאַנג האָט קאַטיע געפּרוּװט זיך דערמאָנען, װען און װי אַזױ די מאַמע האָט געקאָנט עס טאָן…

איין מאָל, ווען מישע האָט זיך דאָס צווייטע מאָל געלאָזט גיין צו זײַנע עלטערן, האָט קאַטיע אים געזאָגט:

— גיב זײ פֿון מיר אױך איבער אַ גרוס און אַ דאַנק פֿאַר דיר.
— אַ דאַנק… — האָט מישע, אַ פֿאַרחידושטער און אַ גליקלעכער, שטיל געענטפֿערט.
— אַ דאַנק… — האָט די מאַמע אױף דעם געענטפֿערט, אױך מיט חידוש, נײַערט אָן סימנים פֿון גליק, — װאָס פּלוצעם?

מישע האָט, נאַטירלעך, נישט געפֿונען, װאָס צו זאָגן, און האָט אַ צוק געטאָן צעטראָגן מיט די אַקסלען. שפּעטער אַ ביסל, װען דער טאַטע איז אַרױס אין טואַלעט, האָט די מאַמע זיך אַ קער געטאָן מיטן טול פֿאָרױס און שטיל געזאָגט:

— מישענקע… װאָס שײך קאַטיען…

װי מיר װײסן שױן, איז מישע געװען אַן אָרנטלעכער מענטש, און זינט ער און קאַטיע האָבן אָנגעהױבן לעבן באַזונדער, איז אים וועגן איין זאַך פֿאָרט אױסגעקומען צו זאָגן די עלטערן אַ ליגן. הן די מאַמע האָט געחלומט צו װערן אַ באָבע, הן מישע האָט זײער געװאָלט האָבן קינדער. כּל–זמן מישע האָט זיך געלערנט אין דער קאָנסערװאַטאָריע, פֿלעגן ער און קאַטיע זיך פֿאַרהיטן. אין סאָװעטן–פֿאַרבאַנד פֿלעגט מען נישט עפֿנטלעך באַהאַנדלען די דאָזיקע פֿראַגן. אַ סך מענטשן אין לאַנד האָבן געהאַט ממש װילדע פֿאָרשטעלונגען מכּוח סעקס. פֿון דעסטװעגן, נישט בלױז פֿון קאַטיעס מער דערפֿאַרענע חבֿרטעס, אײַנשליסנדיק נאַטאַשע װאָלפֿסאָן, נאָר אױך פֿון דער מעדיצינישער ליטעראַטור, װאָס איר איז אױסגעקומען איבערצוזעצן בשעת דער אַרבעט, האָט קאַטיע געװוּסט װעגן די פֿאַרשײדנמיניקע אופֿנים, װי אַזױ צוטײלן הנאה דעם מאַנצביל און דערבײַ אױסשליסן די מעגלעכקײט צו פֿאַרגײן אין טראָגן. נאָך דעם, װי מישע האָט פֿאַרענדיקט די קאָנסערװאַטאָריע און ער מיט קאַטיען האָבן זיך אַרײַנגעצױגן אין דער נײַער דירה, האָט ער איר געזאָגט אין אַן אינטימען מאָמענט, אַז אַצינד קאָנען זײ שױן האָבן קינדער. קאַטיע האָט אַ קוק געטאָן אױפֿן מאַן זײער ערנסט און געענטפֿערט:

— הער, מישענקע… מירן למן–השם האָבן קינדער, נאָר פֿאַרשטײ מיך, כ׳בעט דיך: איך װיל נישט, אַז מײַנע קינדער, אונדזערע קינדער זאָלן לעבן אין אָט דעם פּאַסקודנעם לאַנד. װי נאָר מירן אַװעקפֿאָרן פֿון דאַנען, װעלן מיר געװיס האָבן קינדער, איך זאָג דיר צו.

מישע האָט עס פֿאַרשטאַנען און אָנגענומען, נאָר װי באַלד דאָס איז געװען שױן נאָך זײַן „מאַנצבילשן געשפּרעך‟ מיט כרעמענקאָװן, און דעמאָלט האָבן מישע און קאַטיע מסכּים געװען, אַז דערװײַל זאָלן זײ אָפּװאַרטן מיטן אַװעקפֿאָרן אױף אַ געװיסער צײַט, האָט מישע אַ קלער געטאָן און געפֿרעגט קאַטיען אױפֿן אַנדערן טאָג:

— קאַטיושע, און טאָמער צו דער צײַט, װען מירן אַװעקפֿאָרן, װעט דיר שױן זײַן שװער צו האָבן קינדער?.. װער װײסט, װען מירן קאָנען פֿאַרלאָזן דאָס לאַנד? 

קאַטיע האָט זיך פֿאַרטראַכט אױף עטלעכע רגעס און געזאָגט:

— איך װעל זיך װעגן אַלץ דערװיסן: איך בין דאָך באַקאַנט מיט אַ סך דאָקטױרים. זײַ רויִק, מישענקע.

בערך אין אַ פּאָר װאָכן אַרום האָט קאַטיע מיטגעטײלט דעם מאַן מיט פֿרײד:

— נו אָט, מישע: מײַן שעפֿין האָט מיר אַרויסגעהאָלפֿן… עס האָט מיך אױפֿגענומען דער פֿירנדיקער גינעקאָלאָג אינעם 50סטן שפּיטאָל, פּראָפֿעסאָר ראַבינאָװיטש. ער האָט מיך באַטראַכט און באַשטעטיקט, אַז אַלץ איז בײַ מיר אין פֿולער אָרדענונג. בכלל קאָן אַ פֿרױ האָבן דאָס ערשטע קינד, װען זי איז אַלט אַפֿילו דרײַסיק יאָר, אַזױ אַז לעב נישט איבער, מיר האָבן נאָך גענוג צײַט!

אינעם שפּיטאָל נומער 50, אַ מאָדערנעם װײַסן בנין אױף דער װוּטשעטיטש–גאַס, האָבן געאַרבעט אײניקע פֿון די בעסטע מאָסקװער דאָקטױרים, װאָס ס׳רובֿ פֿון זײ זײַנען געװען ייִדן, און נישט יעדערער האָט געקאָנט גרינג צוקומען אַהין.

פֿאַרשטײט זיך, האָט מישע נישט דערצײלט דער מאַמען װעגן דעם אַלעם, נײַערט בעת זײערע טרעפֿונגען האָט זי געפֿרעגט בײַ אים פֿון מאָל צו מאָל, צי קאַטיע איז נאָך נישט מעוברת און װען זשע װעט ער סוף–כּל–סוף האָבן קינדער. מישע פֿלעגט אָפּקומען מיט אַ װיץ, נאָר װען די מאַמע האָט זיך אױף אים אָנגעזעצט מיט אירע קשיות, האָט ער געענטפֿערט, אַז דערװײַל, צום באַדױערן, באַקומט זיך נישט. צוליב זײַנע אָפֿטע גאַסטראָלן קומט זיי אויס צו פֿאַרברענגען צוזאַמען ווייניק צײַט. און אָט דאָס מאָל, װען דער טאַטע איז אַרױס אין טואַלעט, האָט די מאַמע געזאָגט:

— מישענקע… װאָס שײך קאַטיען: אפֿשר ס׳לױנט זיך, זי זאָל גײן צו אַ גינעקאָלאָג אין מײַן שפּיטאָל, כּדי ער זאָל זי באַטראַכטן און דורכקאָנטראָלירן, צי אַלץ איז בײַ איר אין אָרדענונג, הלמאַי זי װערט בשום–אופֿן נישט שװאַנגער?

דאַן האָט מישע געענטפֿערט:

— מאַמע, זי איז שױן געװען בײַ אַ גינעקאָלאָג אינעם 50סטן שפּיטאָל!
— אינעם 50סטן?! — האָט די מאַמע זיך פֿאַרחידושט.
— יאָ. זי אַרבעט דאָך אין אַ מעדיצינישן אינסטיטוט, און װען זי דאַרף גײן צו אַ גוטן דאָקטער, אָרדנט מען זי אײַן אינעם 50סטן שפּיטאָל. שױן מיט אַ געװיסער צײַט צוריק האָט זי באַזוכט דעם הױפּט–גינעקאָלאָג, פּראָפֿעסאָר ראַבינאָװיטש, — מישע האָט אַ לײַכטן שמײכל געטאָן, — ער האָט זי פּרטימדיק באַטראַכט און געזאָגט, אַז אַלץ איז בײַ איר אין פֿולסטער אָרדענונג, מע דאַרף פּשוט „טרעפֿן‟ אין אַ ריכטיקן טאָג. מירן זיך באַמיִען! — האָט ער פֿאַרענדיקט אין אַ דערמוטערנדיקן טאָן.
— נו, הלװאַי… — האָט די מאַמע שטיל געזאָגט.

דער מאַמעס נחת–רוח האָט געדױערט נישט זײער לאַנג. אפֿשר האָט דער זעקסטער חוש איר אונטערגעזאָגט עפּעס אַ שפּיצל אין מישעס דערקלערונג, נײַערט אין ליגן האָט זי חושד געװען נישט אים, נאָר איר „באַליבטע‟ שנור. די דאָזיקע מחשבֿות האָבן זי נישט געלאָזט צו רו, און װי איר שטײגער איז געװען, האָט זי אָנגעדרײט זיך אַלײן נאָך מער. היות זי איז אַלײן געװען אַ דאָקטער און האָט געאַרבעט אין אַ קראַנקן–הױז, איז איר געװען נישט שװער דורכצוקאָנטראָלירן און צו באַקומען אַ באַשטעטיקונג, אַז דער גינעקאָלאָג ראַבינאָװיטש אַרבעט טאַקע באמת אינעם 50סטן שפּיטאָל. פֿון דעסטוועגן האָט דער אמת זי װײניק באַרויִקט, מחמת זי האָט געטראַכט, אַז קאַטיע מאַכט בײַ אים אַבאָרטן, בעת מישע פֿאָרט אַװעק אױף גאַסטראָלן. איין מאָל האָט דער מוטער זיך אַפֿילו געחלומט, אַז זי קומט צום פּראָפֿעסאָר ראַבינאָװיטש, װאָס זעט אויס, װי איר געװעזענער קורס–חבֿר מאָטיע זילבערפֿײַן, מיט װעלכן זי פֿירט אַ פֿרײַנדשאַפֿט ביזן הײַנטיקן טאָג און װאָס איז אױך אַ גינעקאָלאָג — אַ בעל–בשׂר מיט בולטע, גאַנץ שײנע געזיכט–שטריכן און לײַכט געקרײַזלטע גראָװלעכע האָר.

— דאָקטער, טײַערער! כ׳בעט אײַך, העלפֿט מיר װי אַ מוטער! — האָט זי זיך געװאָנדן צו אים אינעם חלום, — זאָגט מיר: צי איז קאַטיע געװען בײַ אײַך?
— עלינע מאַרקאָװנע, איך האָב נישט דאָס רעכט אײַך מיטצוטײלן אַזעלכע זאַכן! —  האָט ער געענטפֿערט נישט מיט זילבערפֿײַנס װאַרעמער, געמאָסטענער באַריטאָן–שטים, נאָר מיט אַ הױך קול, אָפּגעריסן און שאַרף.
— נו, פֿאַרשטײט זשע מיך װי אַ מוטער! איר האָט דאָך אױך געהאַט אַ מאַמע! מײַן גאַנץ לעבן האָב איך געטרױמט צו האָבן אײניקלעך! — האָט זי געשריגן.

אין אָט דעם מאָמענט האָט דעם פּראָפֿעסאָרס אױסזען זיך אין גאַנצן געענדערט: ער איז מגולגל געװאָרן אין אַ מאָגערן מענטשן, מיט שיטערע האָר און דינע, בײזע געזיכט־שטריכן.

— איך װעל באַלד רופֿן די מיליציע! — האָט ער אַ קװיטשע געטאָן.
— אַ קללה אױף דיר, דבֿר–אַחר אײנער! — האָט זי דערלאַנגט אים אַ פּסוק… און האָט זיך אױפֿגעכאַפּט.

המשך קומט